الشيخ فاضل اللنكراني
104
اخلاق فاضل (فارسى)
ايشان را مورد احسان و يارى خود قرار دهد . صحيح نيست چنين شخصى كه اهل يك منطقهء محرومى است و بستگانش نيازمند ، اما متّقى و مؤمن هستند ، ديگر حاضر نباشد به آن محل قدم بگذارد و بگويد : من كجا ، شماها كجا ! « 1 » اقوام و بستگان او نبايد تصور كنند كه چون اين آقا به يك مقامى رسيده ، ديگر حاضر نيست حتّى جواب سلام آنان را بدهد . چهارم : « أَشَدُّكُمْ إِنْصَافاً مِنْ نَفْسِهِ فِى الْغَضَبِ وَ الرِّضَا » ؛ حالتهاى مختلف روحى و جسمى نبايد سبب تفريط و افراط شود . گاهى انسان به كسى علاقه مند است ، اما نبايد اين علاقه مندى باعث شود كه تمام واقعيتها را نسبت به او تغيير دهد . « 2 » و گاهى با كسى در مسألهاى خصومت
--> ( 1 ) . قال على بن الحسين 8 : . . . إِيَّاكَ وَ مُصَاحَبَهءَ الْقَاطِعِ لِرَحِمِهِ فَإِنِّى وَجَدْتُهُ مَلْعُوناً فِى كِتَابِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ فِى ثَلَاثَهءِ مَوَاضِعَ : قَالَ اللَّهُ عَزَّوَجلَّ : ( فَهَلْ عَسَيْتُمْ إِنْ تَوَلَّيْتُمْ أَنْ تُفْسِدُوا فِى الْأَرْضِ وَ تُقَطِّعُوا أَرْحامَكُمْ أُولئِكَ الَّذِينَ لَعَنَهُمُ اللَّهُ فَأَصَمَّهُمْ وَ أَعْمى أَبْصارَهُمْ ) ( محمد ، آيه 22 و 23 ) و قَالَ : ( الَّذِينَ يَنْقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ مِيثاقِهِ وَيَقْطَعُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ وَ يُفْسِدُونَ فِى الْأَرْضِ أُولئِكَ لَهُمُ اللَّعْنَهءُوَلَهُمْ سُوءُ الدَّارِ ) ( رعد ، آيه 25 ) ، وَ قَالَ فِى الْبَقَرَهءِ : ( الَّذِينَ يَنْقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِمِيثاقِهِ وَ يَقْطَعُونَ ماأَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ وَيُفْسِدُونَ فِى الْأَرْضِ أُولئِكَ هُمُ الْخاسِرُون ) ( بقره ، آيه 27 ) . ( كافى ، ج 2 ، ص 374 ) از دوستى با كسى كه از بستگان بريده و قطع رحم كرده است بپرهيز ؛ زيرا در سه آيه از قرآن نفرين شده است . خداى عزوجل فرموده است : الف : شما منافقان اگر [ از فرمان خدا و اطاعت قرآن ] روى بگردانيد اميد داريد كه در زمين فساد و قطع رحم كنيد ؟ همين منافقان هستند كه خدا آنان را لعن كرده است و گوش و چشمشان را كر و كور گردانيد ( تا به جهل و شقاوت بميرند ) . ( محمد ، آيه 22 و 23 ) ب : آنان كه پس از پيمان بستن ( با خداوند و رسول ) عهد خداوند را مىشكنند و آنچه را خدا به پيوند آن امر كرده قطع مىكنند و در زمين فساد و فتنه بر مىانگيزند . نصيب اينها لعن ( خداوند ) و منزلگاه عذاب سخت دوزخ است . ( رعد ، آيه 25 ) ج : كسانى كه عهد خداوند را پس از محكم بستن مىشكنند و رشتهاى را كه او امر به پيوند آن كرده مىبرند و در ميان اهل زمين فساد مىكنند ، ايشان به حقيقت زيانكارهستند . ( بقره ، آيه 27 ) ( 2 ) . عن أميرالمؤمنين ( ع ) : عَيْنُ الْمُحِبِّ عَمِيَّهءٌ عَنْ مَعَايِبِ الْمَحْبُوبِ وَ أُذُنُهُ صَمَّاءُ عَنْ قُبْحِ مَسَاوِيهِ . ( تصنيف غرر الحكم و درر الكلم ، ص 478 ) ديدهء عاشق ، عيبهاى معشوق ومحبوب را نمىبيند و گوش او ، زشتى بديهاى او را نمىشنود ؛ يعنى دوستى ، چنان چشم و گوش دوست را مىگيرد كه عيبهاى دوست خود را نمىبيند و گويى چشم او از ديدن آنها كور است و هر گاه زشتى بديهاى او را بگويند ، نمىشنود چنانكه گويى گوش او از شنيدن آنها كر است ، پس هر گاه كسى بخواهد از عيبها و بديهاى خود خوب آگاه شود از كسى سؤال كند كه دوست او نباشد و همچنين اگر بخواهد از خوبى و بدى كسى مطلع شود احوال او را از غير دوست او سؤال كند . - مَنْ عَشِقَ شَيْئاً أَعْشَى بَصَرَهُ وَ أَمْرَضَ قَلْبَهُ فَهُوَ يَنْظُرُ بِعَيْنٍ غَيْرِ صَحِيحَهءٍ وَ يَسْمَعُ بِأُذُنٍ غَيْرِ سَمِيعَهء . ( نهج البلاغه ، خ 109 ، ص 159 ) كسى كه عاشق چيزى شود چشم خود را نابينا و قلب خود را بيمار كرده است . چنين كسى با چشمى بيمار مىنگرد و با گوشى ناشنوا مىشنود ،